Tôi tìm cách gắn liền các ý nghĩ rời rạc vào lúc đêm muộn. Chỉ còn hơn một tháng tôi sẽ hoàn thành bản dịch cho Những Hiệu Quế. Đúng hơn phải nói đó là thời gian tôi tự định cho mình. Điều gì nâng đỡ ta nếu đi lạc từ rất sớm? Một ý nghĩ khác, nhỏ nhen hơn, ám tôi từ chiều... Những thất bại đã dạy tôi điều gì, ngoài cái điểm mà tôi biết nếu chạm đến đó thì mọi thứ sẽ thay đổi rất mau? Tôi tin chắc thế, đến nỗi giờ tôi sợ cái điểm ấy khi nó thấp thoáng, chẳng cần phải đợi đến lúc cán qua nó làm gì chỉ phí thời giờ... Chẳng phải ngẫu nhiên mà tôi đang đọc “Đi tìm Dora”, sau “Những cậu bé can đảm thế”, Patrick Modiano, một đoàn những cô bé cậu bé bơ vơ lần lượt mất dạng, hay ta có thể yên chí là mỗi khi một nhân vật mới trình diện, lại thêm một người sẽ mất hút. Điều gì có thể nâng đỡ chúng đây, những người hoặc biến mất theo nghĩa đen, hoặc từ rất sớm đã bắt đầu trôi xuống triền dốc của thất bại và lãng quên. Câu hỏi này thật khó trả lời, nhưng ít ra vẫn có một nhà văn không ngừng tìm kiếm những dấu vết nhỏ trong sương mù ấy, không ngừng vẽ đi vẽ lại những đường kẻ nối lại những chấm nhỏ li ti khó nắm bắt và luôn chực tuột đi mất.
Những hình ảnh chập chờn thời còn đi học giữ lại rất ít. Những cái tên vô
nghĩa lý, những người bạn chẳng thân thiết. Gần đây một lần ngồi quán café,
còn đang đọc “những cậu bé can đảm thế,” một dáng người lướt qua bên tay trái,
ngoài hàng rào sân quán. Có lẽ đó là Tú, bạn học từ thời cấp 2. Tôi không dám
chắc có phải nó hay không, thấy lại một người sau rất nhiều năm (2009?) chẳng
khác gì một hiện hồn, khuôn mặt nhọn và ánh mắt lanh lợi nhưng như thể đang tìm
gì ấy, sau nhiều năm vẫn y nguyên. Có thể cũng không phải, nhưng dù sao nó đã
đi qua, nó tìm ai đó trong quán nhưng chẳng bước vào sân, và bộ dạng ấy cũng
chẳng phù hợp với nơi rặt những khoe thân khoe của, những bệ vệ hiên ngang hay
lén lút góc khuất này. Ngày xưa nó cũng có hội bạn riêng và không thân với
tôi lắm, nhưng nó vẫn luôn một mình, đến tận bây giờ vẫn thế. Có lần nó muốn
nghe thử xem trong ipod của tôi chứa thứ gì, tôi ngần ngại đưa cho nó, đang đến
The Beatles, I’ll get you in the end, yes I will, I’ll get u in the end… đến oh
yeah thì nó cười ha hả, như thể chưa thấy gì buồn cười hơn cái thứ nhạc ấy; hôm
sau giờ ra chơi nó lại muốn nghe lần nữa, và lại cười. Năm ấy nó dính vào một
vụ phải hạ hạnh kiểm, truyền bá clip sex Vàng Anh. Về sau, các đứa khác cùng bị
hạ hạnh kiểm trong vụ ấy đều vực lên được, cả Vàng Anh cũng đã quay lại, nhưng
Tú thì chìm nghỉm, và chẳng bạn bè nào còn
nhắc đến nó. Hẳn số phận nó đã được báo trước bởi cô giáo dạy văn, một lần bà
phát hiện nó đọc truyện tranh trong hộc bàn, từ bục giảng bà đi xuống rút ra cuốn truyện, đi
lên lại bục giảng trong một tư thế trang nghiêm, tay giơ cao quyển truyện, đột
ngột bà dừng lại, quay xuống, xé cuốn truyện với những động tác dứt khoát và
biểu cảm chua chát khinh bỉ sẵn có trên mặt, và lại quăng mớ giấy vụn ấy xuống
cuối lớp. Hồi đó tôi ngồi sau Giang, thằng này chửi bậy nhoay nhoáy, ở trường
này có thể chửi bậy ngang nhiên như vậy không phải phẩm chất đáng thèm muốn. Cả
Giang và Tú đều giống nhau, cùng một vài thằng khác, Sơn lùn hay Ân (tôi chưa bao giờ nói chuyện với Ân, nó cười hềnh hệch suốt, với bất cứ ai, như thể có một dị tật ở mặt, thỉnh thoảng tôi nghe được vài lời ám chỉ về tình trạng phức tạp của gia cảnh và thần kinh nó) ở điểm chúng dường như
không thuộc về nơi này, ngôi trường nhất quyết phải có chữ “chuyên” trước tên,
mỗi thứ hai đầu tuần đều nghe giảng đạo đức, từ chính cô giáo dạy văn kia (văn là đẹp chương là sáng văn chương là... một lần cô nói thế và tôi nhớ mãi, chỉ trừ đoạn sau). Chúng
thuộc về một thế giới khác bên ngoài, các mối quan hệ không chỉ những đứa bạn
trong lớp và những lớp học thêm, việc học chỉ là thứ yếu, và bố mẹ những đứa
khác hẳn phải lo ngại khi thấy con mình chơi với chúng, và dù chúng có đi với ai
chăng nữa, tôi vẫn chỉ nhớ đến chúng, một cách rời rạc không đầu không cuối, trong những tình huống mỗi đứa chỉ có một
mình, tách rời đơn độc, nhưng không bao giờ la hét ỉ ôi (về điểm này, không
chừng nếu chúng bớt lầm lì thì đã dễ dàng hơn rất nhiều, hay ít ra chúng sẽ tự
tìm được một tụ nào đó để khuôn mình vào nếu biết nhìn trước nhìn sau một chút).
Giang bêu rếu và chửi tất tật mọi đứa khác, cả gái cả trai, nhiều khi chửi rất
tục, nhưng con gái không ghét nó lắm, ít ra tôi còn thấy mấy đứa giỡn với nó,
mà chủ yếu là đám con trai. Một lần ngoài giờ học, nó bị bao quanh bởi một hội
những đứa đá banh cùng nhau, những đứa này như thể cắt máu ăn thề hay đã làm
việc gì đại loại khiến chúng nhất quyết đứng về một bên trong mọi chuyện, và
chúng vây lấy Giang trong một góc nhỏ sân bóng, thằng khốn cao ngồng đứng giữa
không ngừng rủa xả cha mẹ những thằng đang cười ngớ ngẩn kia, tay chân nó lều
khều ngượng nghịu làm cả đám náo nhiệt hớn hở ấy tưởng nhầm. Chúng, một nhóm
chuẩn mực mà sau này lặp lại rất nhiều, một vài thằng đầu đàn trội hơn về mọi
mặt, học và chơi đều giỏi, và nhiều đứa bu theo xung quanh, những cái đuôi không
ngừng kéo lê quét khắp các hành lang phòng học đến bãi cỏ sân bóng. Một thằng
khỏe nhất, mà nét vui đùa trên mặt làm yên lòng những đứa xung quanh, ôm lấy
Giang từ phía sau, ghì chặt hai bả vai, mặc kệ những lời chửi rủa của nó, giờ đã gằn hơn và không
còn hoảng loạn như lúc đầu. Và cũng chính thằng to con kia là đứa duy nhất
không thấy con dao rọc giấy mà Giang không rõ bằng cách nào đã rút từ trong cặp
ra, tiếng roèn roẹt lưỡi dao và vẻ lo sợ đột ngột của một vài đứa xung quanh
làm nụ cười thằng kia bớt vui đi một chút, vài đứa bảo nó thả ra. Rốt cuộc
tôi không được xem Giang lụi thằng nào, tôi không biết nó có dám không hay chỉ
đe dọa thế, con dao rất mảnh nhưng cùn, những đứa khác dần bỏ đi, không muốn dây thêm vào cái thằng
đốn mạt kia cho hư người. Những hội ấy chơi với nhau rất bền, và còn mở rộng
thêm ra, chỉ có Giang là tôi không nghe thêm được gì từ những đứa khác…
Và cả cô gái ấy nữa, tôi không thể nói nàng là một kẻ lẻ loi trong lớp,
nhưng chính ý tưởng đó làm tôi để ý tới nàng. P.A thân với tất cả mọi người
trong lớp, và cả những lớp khác, nàng chơi với cả đám bóng rổ. Đã là cấp ba và
lại một trường chuyên khác. Một lần tôi thấy nàng đứng trước hiên lớp, nép
vào cột ban công khóc một mình, nàng cố giấu đi, nhưng tôi dám chắc nàng đã khóc.
Vì con điểm kém làm nàng không được học sinh giỏi học kì ấy. Đó lại là học kì
duy nhất tôi không bị liệt môn nào… P.A ngồi ngay trên tôi trong lớp, nhưng từ
hôm ấy trở đi những lời nàng nói không bị bộ lọc tai tôi bỏ qua nữa, ánh mắt
nàng kì lạ khác thường, ít ra là tôi tưởng thế, lúc nàng quay xuống mượn cục
tẩy. Và chính nàng cấy vào tôi ý tưởng rằng tôi có thể tìm niềm vui trong việc
đọc, tôi đọc tất cả những sách nàng nhắc đến, dù tôi không hỏi và cũng chẳng
phải nàng nói với tôi. Tôi rủ được nàng đi xem phim, khá tự hào về mình khi
trước đó đã nghe thấy nàng từ chối một lời mời khác. Cuối buổi xem phim tôi tặng
nàng cái thiệp tự làm trước đó cả tuần, lúc ấy là tháng mười hai... Nàng bảo tôi
xuống hầm lấy xe trước đi… Để P.a ra ngoài đợi xe một mình thì tiện hơn, mẹ đến
rước hả? Người giúp việc thôi… Trên sân bóng, sau vài vòng chạy bộ, nàng dừng
lại và gần như nôn ọe, tôi đến ngồi cạnh bên nàng trên gờ bồn cây bê tông, mệt lắm hả… Tôi dám chắc
không phải vì câu hỏi ngu xuẩn của tôi mà nàng đứng lên đi về phía những đứa
khác đang tụ tập. Tháng tiếp theo đó P.A đi du học, tôi vẫn tiếp tục khám phá
những tác giả khác, ngoài những sách mà tôi nghĩ nàng đã đọc hoặc những sách
tôi nghĩ nàng sẽ thích. Một lần tôi gửi tặng nàng, nhân dịp bạn nàng về Việt Nam chơi, bay
trên tổ chim cúc cu, bắt trẻ đồng xanh, cuộc săn cừu hoang (vì nàng đã đọc Rừng
Nauy và vì tôi đã đọc qua một lượt Phía nam biên giới… và không muốn tặng nàng
cuốn ấy)… Và tôi đợi nhưng không bao giờ trong những cuộc nói chuyện cách quãng
sau đó nàng nhắc về chúng. Rốt cuộc một lần chat yahoo nàng bảo đã xem phim do
Jack Nicholson đóng, không ngờ phim hay đến vậy, người bạn Nga của nàng giới
thiệu. Chắc đọc truyện còn hay hơn nữa nhỉ. Lớp tôi không có truyền thống họp
lớp hàng năm, hoặc ít ra chỉ một nhóm nhỏ. Một lần P.A về nước và các bạn đi
chơi chung, tôi đến cùng một bạn khác rồi về, biết chắc không còn gì để nói. Khác
với đoàn lũ những đứa biệt tăm kia, Sơn lùn, Giang, hay Tú, sau này thỉnh
thoảng tôi vẫn nghe nhắc đến tên nàng. P.A sắp lấy chồng, một người Bỉ, hay Áo,
hay Hy Lạp? Tôi không để tâm nghe ngóng mấy nữa, có lẽ đã yên tâm sau khi biết
không phải Nga.
