Mắt cá lóc

Lại là cái chỗ ấy, nhưng, ngồi một chỗ khác, xoay về một hướng khác: cứ nhìn mãi một bãi cỏ thì thật ngu xuẩn. Ngu xuẩn hệt như cứ nhìn mãi một cái mặt tiền nhà.

Nhưng vẫn còn ngu hơn được nữa, khi cứ nghĩ rằng ai cũng sẽ nhìn, hệt như thế, vào một cái mặt tiền nhà, khi nó còn chưa được tạo ra. Bỗng nhiên tất tật đều tin như thế, một khi thứ gì đó quá dễ để trở thành cái thực. Tức là, những gì vốn là bệ đỡ đã được thay thế - bởi tiến bộ, hay bởi những gì vốn được cấp cho, cái đó còn chưa biết - và những thứ vốn dĩ bị gây trở ngại ghê gớm trước kia giờ được hưởng một tự do vô cùng lớn, sau đó chẳng còn biết phải làm gì nữa.

Như chỗ mới này thì lại bất tiện hơn, bởi phải để lọt vào tai tất tật những liến thoắng của người ngồi trước mặt, dù đôi khi cũng có những thứ dễ chịu để mà nhìn, những con người đi qua. Nhưng cũng có thể đó chỉ là một ý thoát ra sau khi phải cố để không nhìn một cái gì đó. Một cô gái bước vào, chẳng hạn, mà thoáng qua là thấy ngay mọi sự chuẩn bị kia, những gì được để lộ cố tình, và bởi phải là kết cục của một ý chứ không phải thứ sinh ra nó, mọi thứ buộc phải trở thành những gì đã ở giới hạn, những gì quá to chẳng hạn, quá nặng đến mức xổ tung, quá cong, hay quá mọng, đến nỗi căng và mọng và to trở thành cách mô tả duy nhất - tóm lại, chỉ để dành cho các con mắt hau háu; cô ta ngồi xuống, xoay ngang ngửa thật lâu, rồi đứng lên, rồi lại ngồi xuống, rồi đứng lên lần nữa khi thôi thúc hành động đã đến như một thói quen mỗi khi xộc vào một nơi lạ, nơi mà cô ta chẳng bao giờ làm chủ nhưng tưởng rằng sẽ vãi ra ân sủng khi ngúng nguẩy thật lâu như thế; nhưng luôn luôn, hãy tin là vậy, chẳng đáng để khóe mắt lướt qua một lần nữa.

Khi cô ta đã đi rồi, mà cái màn chia tay còn khiếp hơn cả màn giới thiệu bởi còn có thêm cả giọng, một cặp không ngừng nói xuất hiện - bởi vì tôi tin rằng họ đã nói như thế từ lúc đi. Một trong hai người, người đàn ông, có cặp mắt mà tôi gọi là mắt cá lóc

Vật liệu nhẹ

Cả dòng họ tao bán nhôm, một lúc nào đó anh chàng H đã nói với tôi như thế. Đúng hơn thì một lúc nào đó cái câu ấy đã trồi lên giữa những câu khác, nhiều và rời rạc, về nhôm mà nó nói với tôi.

Có một nghề mà tôi biết, đúng hơn đó còn chưa phải là một nghề phổ biến, nhưng biết đâu... đó là tách nhôm ra khỏi những tấm vật liệu đã không còn đủ chất lượng nữa - những tấm đã rơi ra, hoặc phải thay lại toàn bộ mặt tiền mới chỉ làm được vài năm, hoặc đơn giản là toàn bộ công trình sẽ bị giật sập, đâu có thiếu gì lý do, nhưng cũng phải nói rằng chính các tấm vật liệu ấy cũng không nhằm đến việc sử dụng được dài lâu - còn lại thì không khác mấy việc bán ve chai. Trong lán trại ở đâu đó xa tít, ngoài rìa thành phố, 

Hoạt hình

Bỗng nhiên, đến một lúc, khi đang đọc một quyển sách, một câu hỏi bật ra theo cái lối hằn học nhất có thể, sao mà lắm câu chuyện thế? Những người rất thích kể một câu chuyện (so với họ thì kts có là quái gì, nói rõ hơn, ham muốn kể một câu chuyện của kts chẳng là gì hết so với với ham muốn của những người lúc nào cũng thực sự tin rằng mình phải kể một câu chuyện cho bằng được) và hứa hẹn về một câu chuyện nào đó sẽ được kể, và, đương nhiên, không quên giấu đi rất khéo (nhưng có cái gì khéo quá lại không lộ ra là rất vụng đâu) bằng cách, chẳng hạn, để cho nhân vật của mình thốt lên (và trong trường hợp quyển sách tôi đọc đây lại là một người quyết định từ đầu rằng sẽ tự sát) rằng, tại sao lúc nào cũng là tôi, lúc nào tôi cũng phải bị gí đầu vào mấy câu chuyện ấy... thì có thể ngay lập tức nghi ngờ rằng cái câu chuyện ấy sẽ rất dở. Nhưng, chẳng phải là có quá nhiều câu chuyện tỏn mỏn rồi hay sao? Kể cả khi cố làm cho nó trở nên bớt tỏn mỏn bằng cách gán vào các thảm họa, các thứ bi kịch, các số phận bất hạnh, ám ảnh tuổi thơ, mồ côi, tha hương... (khi vừa được hỏi, cô là ai, đại loại như thế, nhân vật chính, người kể, đáp ngay một lèo đại khái tôi mồ côi chẳng còn ai...) thì cũng đâu có đảm bảo cho câu chuyện bớt tầm thường hơn?

Mọi thứ lộn ngược theo lối ai cũng đã biết hết rồi, nhưng cứ lộn ngược mãi như thế: những người thích kể chuyện hay vờ ra vẻ chẳng muốn kể; những người lúc nào cũng than thở về AI, trí khôn nhân tạo thì cũng đâu có xa cái đám lúc nào cũng hực lên vì giá xăng, và đương nhiên, giá vàng, và chắc chắn là những người lúc nào cũng rất khôn.

(một chuyện trẻ con: không đứa học trò khôn vặt nào lại không nghêu ngao rằng làm bài không được khi được hỏi tới, cũng không tay bạc trẻ con nào trong bốn tay ngồi vào chiếu lại không than thở rằng mình thua tiền)

Thêm nữa, ai bỗng dưng tuyên bố không muốn bàn về AI thì tức là trước đó đã nói về AI đến phán chán, và nói rất dở trước khi người ta kịp chán, bởi chẳng hiểu cái quái gì hết (thất vọng nhỉ, cứ tưởng là khôn nhưng té ra). Còn ai tuyên bố về một cái gì đã chết (đã chết rồi, chết thật rồi, cái này đã giết cái kia vv...) thì cũng có nghĩa là ngầm khẳng định sự nhìn nhận của bản thân về nó, theo một cách cũng có thể xếp vào loại khéo, và không phải không có lợi khi tuyên bố như vậy; nhưng có cái gì như thế lại chết đi được đâu.

Trở lại với cuốn tiểu thuyết đang nói tới. Người kể, với ý định tự tử ngay từ đầu, rốt cuộc đúng là tự tử thật. Điều này ngay lập tức khiến tôi nhớ đến các hội nhóm làm phim lúc nào cũng tỏ ra rất nhớ cái câu của Chekhov, như một thứ lúc nào cũng có thể yên tâm bám vào, về việc nhắc đến khẩu súng và việc nhất định phải để cho nó hoạt động. Nhưng, như thế rất dễ mà nhỉ?

Khi một câu chuyện được hứa kể rốt cuộc (được làm cho) trở thành đúng là một câu chuyện, một cảm giác vô cùng khó chịu dâng lên trong tôi; rất có thể đó chỉ là một phản ứng cá nhân. Có cái gì tự nó kết thúc, nếu không bị buộc phải như thế? Thường thì người ta đoán luôn được cái kết cục là như thế nào; nhưng, điều quan trọng chẳng phải là làm sao để cho nó không còn là điều quan trọng nữa hay sao? Một người bảo với tôi từ sớm, khi mà tôi còn chưa đọc gì, rằng tất tật các bộ tiểu thuyết Kim Dung ông đọc, và tất cả các tập nhỏ của cả bộ ông đều đi thuê, ông chẳng bao giờ đọc tập cuối. Như thế thì tiết kiệm được một ít, đương nhiên. Nhưng chẳng phải điều đó rất rõ ràng hay sao, rằng các câu chuyện ấy, bỗng dưng trồi lên, tự thấy phải làm cách nào để kết thúc được, và chính cái việc đôi khi rất tốn công ấy lại chẳng hề đáng để người ta phải đọc.

Cũng người ấy đã chỉ cho tôi một thứ, mà khi ấy tôi chẳng biết tại sao nó lại đáng chú ý đến thế - nói cách khác, tôi vẫn còn nhớ được nó bởi cái vẻ gì đó ở ông làm tôi nghĩ rằng điều ông lưu ý là vô cùng quan trọng chứ không hề là cái điều mà lúc ấy tôi được chỉ cho thấy, bởi lúc ấy tôi không hiểu, đương nhiên; đó là một chú thích trong một tập Lucky Luke, (một tập nào đó về dầu mỏ hay là về bàn chân xanh?), ở đó người biên tập giải thích, hoặc cũng có thể dịch lại lời giải thích của chính họa sĩ, rằng